Trzecia fala czyli ewolucja terapii poznawczo - behawioralnej

Początki historii terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) sięgają lat 50. XX wieku. Od tego czasu ten nurt terapeutyczny bardzo się rozwinął, tworząc bogaty wachlarz terapeutyczny oparty na  badaniach naukowych. To, co wydaje się kluczowe w tym rozwoju to poszerzenie oferty o pracę nad różnorodnymi problemami i zaburzeniami psychicznymi.

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT- Cognitive Behavioral Therapy) stanowi współcześnie najpowszechniej stosowany system psychoterapeutyczny na świecie, oparty na  licznych badaniach naukowych. Podejście to zrewolucjonizowało m.in. leczenie zaburzeń depresyjnych czy lękowych. Dalszy rozwój terapii CBT ukierunkowany był  m.in.: na podkreśleniu znaczenia relacji terapeutycznej, związków emocjonalnych, duchowości, wyznawanych wartości czy technikach uważności (mindfulness).

Do najbardziej znaczących nurtów możemy zaliczyć m.in.:

  • terapię schematów,
  • terapię opartą na akceptacji i zaangażowaniu (ACT),
  • terapię poznawczą opartą na uważności (MBCT),
  • dialektyczną terapię behawioralną (DBT).

Trzecia fala terapii CBT stanowi ważny obszar rozwoju współczesnej psychoterapii, poszerzając spektrum technik terapeutycznych szczególnie o tak wymagający obszar problemów jak zaburzenia osobowości. Psychoterapia trzeciej fali łączy techniki terapii poznawczo-behawioralnej z technikami opartymi na uważności, akceptacji, procesach dialektycznych, jak również na relacji i związkach emocjonalnych.

Terapia schematów

Nowym podejściem terapeutycznym, które integruje nurt poznawczo–behawioralny, psychodynamiczny oraz Gestalt jest terapia schematu. Chociaż wywodzi się z nurtu poznawczo–behawioralnego, to czerpie to, co najbardziej efektywne z innych podejść. Swoje korzenie ma także w teorii przywiązania Bowlby’ego, która zakłada, że niezaspokojone potrzeby emocjonalne dziecka mają negatywny wpływ na jego rozwój.

Ojcem tej koncepcji jest Jeffrey Young. Najbardziej podstawową koncepcją w terapii schematów są wczesne nieadaptacyjne schematy. Definiujemy je jako: „szerokie, wszechobecne wątki dotyczące siebie i swoich relacji z innymi, rozwinięte w dzieciństwie i wypracowane przez całe życie oraz w znacznym stopniu dysfunkcyjne”. Niezaspokojone potrzeby emocjonalne u dziecka prowadzą do rozwoju nieadaptacyjnych schematów.

Niezaspokojone potrzeby emocjonalne u dziecka prowadzą do rozwoju nieadaptacyjnych schematów.

Tymi niezaspokojonymi potrzebami mogą być brak uwagi, troski, ciepła, bezpieczeństwa, miłości, akceptacji, ale także przy nadmiernej opiekuńczości brak autonomii czy brak granic. W skutek tego powstaje schemat, czyli emocjonalny i poznawczy wzorzec, który jest dla danej osoby destrukcyjny. Zatem schematy rozwijają się w dzieciństwie i okresie dojrzewania w wyniku interakcji między wrodzonym temperamentem dziecka a nieustannymi szkodliwymi doświadczeniami dziecka z rodzicami, rodzeństwem lub rówieśnikami. Ponieważ zaczynają się we wczesnym okresie życia, schematy stają się znajome, a przez to wygodne, co nie oznacza, że zdrowe w swoich rezultatach. Schematy mogą pozostać uśpione, dopóki nie zostaną aktywowane przez sytuacje istotne dla tego konkretnego schematu.

Wczesne nieadaptacyjne
schematy definiuje się jako:

Twórcy terapii schematu zidentyfikowali osiemnaście takich schematów

  • trwałe, powtarzające się wzorce,
  • obejmujące wspomnienia, emocje, reakcje ciała i treści poznawcze,
  • dotyczące siebie i relacji z innymi,
  • powstałe w okresie dzieciństwa bądź adolescencji i rozwijane przez całe życie,
  • i w znacznym stopniu dysfunkcyjne.

Terapia schematów została stworzona dla pacjentów z nawracającymi zaburzeniami i problemami, które dotychczas były trudne do wyleczenia.

Terapia schematów została stworzona dla pacjentów z nawracającymi zaburzeniami i problemami, które dotychczas były trudne do wyleczenia. Ma potwierdzoną naukowo skuteczność w leczeniu zaburzeń osobowości i trudnych doświadczeń z dzieciństwa takich jak trauma, czy brak zaspokojenia podstawowych potrzeb emocjonalnych.

Umów się na konsultację z naszym specjalistą

Jeżeli czujesz, że potrzebujesz pomocy, nie zwlekaj, skontaktuj się z nami. Pierwsze spotkanie ma charakter konsultacyjny, a zatem nasz terapeuta pomoże ci określić jakiego rodzaju pomocy potrzebujesz i określi wstępny plan oddziaływań.

Umów się na wizytę

Terapeuci pracujący w tym nurcie:

Katarzyna
Skrzypczak
Poznaj mnie lepiej
Anna
Bielawska
Poznaj mnie lepiej
Anna
Choroszewicz
Poznaj mnie lepiej

Najczęściej zadawane pytania

Czy potrzebuję pomocy psychologa?

Z pomocy psychologa warto skorzystać, gdy obecna sytuacja jest na tyle trudna, że niemożliwe jest samodzielne znalezienie rozwiązania bądź problemy emocjonalne utrudniają normalne funkcjonowanie. Warto się wówczas zgłosić na konsultację do jednego z naszych specjalistów, który pomoże określić czy Państwa sytuacja wymaga wsparcia psychologicznego czy też psychoterapii.

Kiedy udać się do psychologa a kiedy do psychoterapeuty?

Psycholog jest osobą wyspecjalizowaną w diagnozie, udzielaniu wsparcia psychologicznego oraz prowadzenia psychoedukacji. Psychoterapeuta to osoba, która ukończyła dodatkowe kilkuletnie szkolenie z zakresu prowadzenia terapii, a zatem jest wyspecjalizowana w leczeniu zaburzeń psychicznych.

Czy psychoterapia działa?

Psychoterapia to najczęściej stosowana metoda leczenia zaburzeń psychicznych. Może być jedyną formą pracy nad problemami pacjenta albo stanowić uzupełnienie leczenia farmakologicznego. Jej skuteczność została udowodniona wieloma badaniami (jedne z badań wskazują, iż 80% osób objętych psychoterapią czuło się i funkcjonowało lepiej, niż niejedna osoba, która nigdy nie korzystała z psychoterapii), dlatego lekarze często kierują swoich pacjentów na terapię poznawczo-behawioralną. Badania wskazały, że psychoterapia jest też skuteczniejsza niż efekt placebo. Efekt placebo oznacza oddziaływanie takich czynników, które nie dotyczą technik terapeutycznych, jak wsparcie, nastawienie, doradzanie. Nie są specyficzne jedynie dla psychoterapii i obecne mogą być również w rozmowie z przyjacielem. Najskuteczniejsza jest jednak prawdziwa psychoterapia, na której skuteczność wpływa nie tylko efekt placebo, lecz również techniki psychoterapeutyczne.

Jak przygotować się na pierwsze spotkanie?

Decyzja o podjęciu terapii jest najczęściej ważnym momentem w życiu, a zatem może budzić niepokój i stres. Warto zadbać o to, żeby przyjść na miejsce chwilę wcześniej i przez kilka minut zebrać na spokojnie myśli. Nie trzeba się specjalnie przygotowywać. Jeżeli posiadają Państwo dokumentację związaną z wcześniejszym leczeniem bądź skierowanie od psychiatry prosimy zabrać je ze sobą.

Co jeśli nie wiem, który rodzaj terapii bądź, który terapeuta byłby dla mnie najodpowiedniejszy?

Pierwsze spotkanie ma charakter konsultacji psychologicznej. Dokonamy wszelkich starań, by wysłuchać jaki jest Państwa problem i dobrać odpowiedni rodzaj oddziaływań.

Jak przebiega terapia?

Podczas pierwszych spotkań terapeuta uważnie słucha i zbiera informacje dotyczące Państwa problemu, planując przy tym dalsze oddziaływania. A zatem można powiedzieć, że początek terapii (pierwsze kilka spotkań) ma charakter diagnostyczny a jego efektem jest wyznaczenie celów terapeutycznych. Terapeuta jest mocno zaangażowany w ten proces i na bieżąco daje informację zwrotną, jednocześnie wprowadzając oddziaływania nastawione na jak najszybsze rozwiązanie problemu. Dalszy etap terapii skupia się na wprowadzeniu przez pacjenta zmian wynikających z celów terapeutycznych. Ostatni etap to podsumowanie terapii i planowanie działań w celu zapobiegania nawrotom.

Jak często odbywają się spotkania?

Spotkania odbywają się najczęściej raz w tygodniu. W sytuacji, gdy nie jest to możliwe bądź specyfika terapii dyktuje inaczej (np. w leczeniu PTSD, OCD), częstotliwość spotkań ustala się indywidualnie z terapeutą.

Jak długo trwa sesja?

Standardowo czas sesji wynosi 50 min. choć może się on różnić w zależności od rodzaju terapii. Szczegóły dotyczące czasu trwania sesji znajdziecie Państwo w naszym cenniku.

Ile trwa terapia?

Z założenia jest to terapia ograniczona w czasie, czyli terapeuta myśli o tym, aby to była terapia możliwie krótka w odniesieniu do efektów, które chcielibyśmy uzyskać określając cele terapeutyczne. Możemy zatem mówić o czasie od kilku do kilkudziesięciu sesji. Określenie tego czasu w przybliżeniu określa się już na początku procesu terapeutycznego przy aktywnym udziale pacjenta.

Czy jako rodzic/ opiekun powinnam/ powinienem przyjść na sesję z nastolatkiem?

Tak. W przypadku terapii dzieci i młodzieży pierwsze spotkanie ma charakter konsultacji rodzicielskiej, umożliwia to poznanie problemu od strony rodzica. Jeżeli Państwa dziecko nie ukończyło 15 r.ż. na pierwsze spotkanie zapraszamy wyłącznie rodziców, terapia dziecka rozpocznie się od drugiego spotkania. Zalecamy, aby młodzież od 15 r.ż. pojawiła się z rodzicem na pierwszym spotkaniu.

Czy w Centrum przestrzegamy zasady bezpieczeństwa związane z covid-19?

W naszym Centrum dokładamy wszelkich starań aby nasi pacjenci czuli się bezpiecznie.  Przestrzegamy wszystkich zaleceń, które są konieczne do zachowania maksimum bezpieczeństwa podczas obecności na terenie naszej placówki

Zarezerwuj wizytę
u naszego specjalisty

Umów się na wizytę